Te zien van 29.11.2022 t/m 14.05.2023
Curatoren: Dr. Omar Kholeif, directeur collecties en senior curator, Sharjah Art Foundation, Dr. Theodor Ringborg, artistiek directeur, Bonniers Konsthall en Stijn Huijts, algemeen en artistiek directeur, Bonnefanten.

Opening: zondag, 29 november 15:45 uur

Vanaf 29 november presenteert Bonnefanten de eerste grote Nederlandse mid-career overzichtstentoonstelling van de Syrisch-Armeense kunstenaar Hrair Sarkissian (1973, Damascus, Syrië), een van de vooraanstaande conceptuele fotografen van onze tijd. In The Other Side of Silence legt de kunstenaar onder meer met levensgrote foto’s de wonden van conflicten bloot. Het publiek wordt meegenomen op een uitgebreide reis over openbare pleinen in Aleppo, Latakia en Damascus, door de lucht boven Palmyra (in het huidige Syrië) en over de besneeuwde postindustriële landschappen van het hedendaagse Armenië. In totaal zijn meer dan vijftien van Sarkissians belangrijkste werken uit zijn carrière tot nu toe te zien, waaronder het nieuwe, niet eerder getoonde Sweet and Sour(2022); een primeur en een van zijn meest persoonlijke werken tot nu toe.

Sarkissians werk gaat vaak over dat wat je niet ziet. Met zijn levensgrote foto's, maar ook met bewegend beeld, sculptuur, geluid en installaties, brengt de kunstenaar onzichtbare verhalen en omstreden geschiedenissen aan het oppervlak. Hiermee probeert hij een emotionele ervaring bij kijkers op te roepen, een gevoel van bewustzijn en solidariteit te creëren met betrekking tot gedeelde menselijke trauma's. Ondanks het gebruik van analoge fotografie, speelt de kunstenaar met de mogelijkheden van fotografie als massamedium. Hierdoor biedt hij mensen de mogelijkheid het falen van de officiële geschiedenis te compenseren en de geschiedenis te herschrijven.

Verhalen vertellen met fotografie

Sarkissian dacht al vroeg conceptueel na over de ruimte die het medium fotografie biedt. Het opsporen en reconstrueren van scènes met behulp van persoonlijke herinneringen, onderzoek en menselijke ontmoetingen, stellen Sarkissian in staat om zich in de huidige, met beelden verzadigde digitale wereld te onderscheiden. Bij voorkeur legt hij met zijn analoge grootformaat camera plaatsen en architectonische locaties vast, waarin de menselijke figuur afwezig is. Sarkissian nodigt de toeschouwer uit om dat wat er feitelijk op het beeld te zien is te overdenken, om de stilte van elk beeld ‘in te ademen’ en tegelijkertijd te onderzoeken wat er onder het oppervlak aanwezig zou kunnen zijn.

Hrair Sarkissian, Sweet and Sour, 2022. Commissioned by Bonnefanten. Courtesy of the artist
Hrair Sarkissian, Sweet and Sour, 2022. In opdracht van Bonnefanten. Courtesy van de kunstenaar.

Een zoektocht naar de wortels van zijn bestaan

De werken van Hrair Sarkissian vloeien veelal voort uit persoonlijke herinneringen, die vervolgens een langdurig proces van gedetailleerd onderzoek, gesprekken en verkenning in gang zetten. Geboren en getogen in Syrië als kleinzoon van Armeense genocidevluchtelingen, onderzoekt hij in zijn werk vaak de emotionele achtergronden en levenservaringen van mensen die afkomstig zijn uit verschillende diasporagemeenschappen. Een van zijn vroegste werken, In Between (2006), is ontstaan uit voortdurende zelfreflectie op zijn eigen identiteit. In deze serie van zestien beelden van Armeense landschappen, nemen de dekens van sneeuw een centrale plaats in. Ze bedekken de harde realiteit van het post-Sovjet stedelijke verval en geven Armeense vluchtelingen, waaronder de kunstenaar zelf, de kans om zich vast te houden aan hun eigen tradities, verhalen en herinneringen.

Voor zijn meest recente werk Sweet and Sour (2022), gemaakt in opdracht van het Bonnefanten, ging de kunstenaar meer dan een eeuw later op zoek naar zijn voorouderlijk huis in Oost-Anatolië, het vroegere West-Armenië. Daar aangekomen blijken alle sporen van de oorspronkelijke bevolking na de Armeense genocide in 1915 te zijn gewist. Sarkissian confronteert zijn vader met een video van het ‘vaderland’, een plek die zijn vader nooit in het echt zo zal beschouwen of naar zal terugkeren.

Hrair Sarkissian, Unexposed, 2013. Courtesy of the artist
Hrair Sarkissian, Unexposed, 2013. Courtesy van de kunstenaar.

Hrair Sarkissian

Hrair Sarkissian is een van de toonaangevende conceptuele fotografen van onze tijd. Hij leerde het vak in zijn vaders fotostudio in Damascus, ‘Dream Colour’, het eerste (kleuren)fotolab in Syrië. Daarna studeerde hij in Frankrijk en in Nederland, waar hij in 2010 zijn Bachelor in Fotografie haalde aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Tegenwoordig woont en werkt hij in Londen. Nog steeds gebruikt Sarkissian voornamelijk analoge fotografie, wat zijn beelden een zachtere, meer verzadigde en soms schilderachtige kwaliteit geeft.

Sarkissians werk was onderdeel van verschillende solo- en groepstentoonstellingen en is vertegenwoordigd in de collecties van Bonnefanten, The Modern Art Museum of Fort Worth (Texas, VS); Utah Museum of Fine Arts (Salt Lake City, VS); Mori Art Museum (Tokyo, Japan); Tate Modern (Londen); Sharjah Art Foundation (Sharjah, VAE); Fondazione Cassa di Risparmio di Modena (Modena, Italië); Fondazione Carispezia (Italië); The Khalid Shoman Collection (Amman, Jordanië); en The Farjam Collection (Dubai, VAE). Sarkissian ontving onder meer de Abraaj Group Art Prize, Dubai (2012) en een Steenbergen Stipendium, Nederlands Fotomuseum, Rotterdam (2010).

Hrair Sarkissian: The Other Side of Silence

Hrair Sarkissian: The Other Side of Silence is een samenwerking tussen Sharjah Art Foundation (Sharjah, VAE), Bonniers Konsthall (Stockholm, Zweden) en Bonnefanten. De tentoonstelling is samengesteld door dr. Omar Kholeif, directeur collecties en senior curator Sharjah Art Foundation; dr. Theodor Ringborg, artistiek directeur Bonniers Konsthall; en Stijn Huijts, algemeen en artistiek directeur Bonnefanten.

De tentoonstelling opent in navolging van Sharjah Art Foundation (30 oktober 2021-30 januari 2022) en Bonniers Konsthall (27 april-19 juni 2022). Bonnefanten toont Sarkissians meest uitgebreide oeuvre, met de twee nieuwe opdrachten Last Seen (2021-2022) en Sweet and Sour (2022), en werken die niet in de twee voorgaande presentaties waren opgenomen. De hedendaagse realiteit maakt de tentoonstelling actueler dan ooit; het is een tijd waarin wereldwijd miljoenen mensen op de vlucht zijn als gevolg van conflicten en burgerlijke onrust. De indringende werken van Sarkissian doen een beroep op eenieder om de ogen niet te sluiten en open te staan voor dat wat er niet verteld en verspreid wordt. Het Bonnefanten is solidair met iedereen die in Nederland en wereldwijd buiten hun schuld om moet vluchten voor geweld, of op welke manier dan ook geraakt wordt door een conflict.

Publicatie Hrair Sarkissian: The Other Side of Silence. Photo: Bonniers Konsthall
Publicatie Hrair Sarkissian: The Other Side of Silence. Foto: Bonniers Konsthall.

Publicatie Hrair Sarkissian: The Other Side of Silence

Bij de tentoonstelling is de eerste omvangrijke monografie over de kunstenaar verschenen, Hrair Sarkissian: The Other Side of Silence; samengesteld en redactie door Dr. Omar Kholeif en Dr. Theodor Ringborg, en gepubliceerd door Bonniers Konsthall in samenwerking met Lenz Press. De publicatie bevat essays en teksten van Stijn Huijts, Hoor Al Qasimi, Hannah Feldman, Marianne Hirsch, Omar Kholeif, Vali Mahlouji, Todd Reisz en Theodor Ringborg. De publicatie is in het Engels verkrijgbaar in de Bonnefanten museumshop. Prijs: €45, ISBN: 9791280579010.

Deze tentoonstelling is georganiseerd met:

Mede georganiseerd door Sharjah Art Foundation en Bonniers Konsthall

Deze tentoonstelling is mogelijk gemaakt door:

Mogelijk gemaakt door Ministerie OCW, Provincie Limburg, VriendenLoterij en Fonds 21

DOWNLOAD PERSMAP

Noot voor pers: voor meer informatie en beeldmateriaal kunt u contact opnemen met Esther Wagemans via pressoffice@bonnefanten.nl of +31 (0)6 288634294.

Hoofdbeeld: Hrair Sarkissian, In Between, 2006. Courtesy van de kunstenaar.