Nederlandse en Belgische kunstenaars en culturele instellingen gaan over tot culturele boycot Israël.
Bonnefanten is er voor iedereen. Wij willen een plek zijn waar kunst de blik verruimt, verbindt en verschillende stemmen gehoord worden. Kunst kan dialoog oproepen, respect en verdieping brengen en troost bieden. Zo blijft het museum een open en veilige plek voor iedereen.
Normaal is het niet aan musea om politieke standpunten in te nemen. Maar nu de regering genocide en uithongering in Gaza niet volmondig erkent, kunnen wij niet langer zwijgen. Uit solidariteit met kunstenaars en burgers voegen wij onze stem toe aan de culturele boycot van de staat Israël en haar instituties. Onze keuze is nadrukkelijk níet gericht tegen Joden of individuele Israëlische burgers, en staat los van links, rechts of midden. Wij spreken ons uit tegen genocide, geweld, uithongering en onrecht. Want niets doen is geen optie meer.
Het volledige statement, ondertekend door leden van de Nederlandse en Belgische cultuursector en gepubliceerd op de website van Culturele Boycot Israël, kun je hier lezen in het Nederlands en Engels.
Waarom onderschrijft Bonnefanten deze culturele boycot?
De onafhankelijke oproep tot een culturele boycot grijpt de situatie in Gaza en het door internationale instanties erkende apartheidsregime van de staat Israël aan om gezamenlijk aandacht te vragen en de krachten te bundelen.
Waarom treedt Bonnefanten juist nu naar buiten?
We zien dat diplomatiek en politiek nauwelijks actie wordt ondernomen. Een VN-onderzoekscommissie concludeert dat de staat Israël in Gaza genocide pleegt. Ons kabinet erkent dit oordeel (nog) niet. Tot nu toe hoopten wij dat de regering zou ingrijpen. Nu dat uitblijft, en er een breed gedragen oproep ligt, ondersteunen wij deze actie – samen met Centraal Museum en Museum Arnhem als eerste musea in Nederland.
Waarom maakt Bonnefanten een politiek statement als vrijhaven?
Het is niet aan musea om partij te kiezen of zich namens links, rechts of midden uit te spreken. Wel zijn wij een plek die de blik verruimt: waar kunst laat zien hoe de wereld zich ontwikkelt, hoe we leren van het verleden en betekenis geven aan het heden. De cultuursector is gebouwd op de overtuiging dat artistieke uitwisseling de wereld beter maakt. Daarom willen wij dat kunstenaars zich vrij voelen in Bonnefanten en dat ons museum een ‘safe space’ blijft. We staan open voor nieuwe perspectieven en verhalen die vaak onderbelicht zijn. Dat is ons DNA – en daarmee zijn we er voor iedereen die deze waarden deelt.
Dus alles wat verbonden is met Israël wordt geboycot?
Het betreft een culturele boycot: een gezamenlijk statement tegen de staat Israël en haar instituties, organisaties en bedrijven. We beseffen dat dit niet voldoende is om genocide en bezetting te stoppen. Samenwerking met andere sectoren en politieke actie is essentieel. Wij zijn solidair met Palestijnse collega’s die hun thuis en leven verliezen, en met Israëlische collega’s die zich inzetten voor gerechtigheid.
Zijn jullie dan pro-Hamas?
Nee. De boycot die we steunen richt zich op de Israëlische staat en instituties die bijdragen aan bezetting en onderdrukking. Het gaat ons om solidariteit met Palestijnse burgers en kunstenaars, en om de verantwoordelijkheid van de cultuursector om niet neutraal te blijven bij grootschalige mensenrechtenschendingen.
Wat als bezoekers of kunstenaars het er niet mee eens zijn?
We erkennen dat er verschillende perspectieven bestaan. Daarom nodigen we publiek en partners uit tot gesprek en zorgen we intern voor een veilige ruimte om vragen en zorgen te delen. Wij nemen als museum stelling tegen genocide en apartheid door de staat Israël. Iedereen wordt uitgenodigd het gesprek aan te gaan, met respect voor uiteenlopende meningen.
Wat betekent dit voor aankopen, tentoonstellingen en samenwerkingen?
We gaan geen samenwerkingen aan met Israëlische instituties, organisaties en bedrijven.
Hoe voorkomen jullie dat dit louter symbolisch is?
(Citaat Jeroen Bartelse, Volkskrant 3 oktober:) “De culturele boycot is in het grote geo-politieke krachtenspel rond Israël en Palestina een druppel op een gloeiende plaat, maar symbolisch heeft het wel kracht. Het gaat door het hart van een land dat zich met Europa verbonden voelt en hopelijk zet het daarom iets in beweging”.
Zijn er binnen jullie netwerk relaties met Israëlische instellingen?
Nee, er zijn geen directe banden.
Waarom een culturele boycot tegen Israël en niet ook tegen andere landen met mensenrechtenschendingen?
Dit statement komt voort uit een breed gedragen initiatief van vele Belgische en Nederlandse instellingen en kunstenaars, specifiek in reactie op de situatie in Gaza en het apartheidsbeleid van de staat Israël. Juist door gezamenlijk op te treden, ontstaat ook ruimte om je als sector krachtiger uit te spreken tegen andere vormen van mensenrechtenschendingen, apartheid of genocide. Dat doen we met respect voor de Joodse gemeenschap en voor Israëlische burgers die, net als wij, opkomen voor rechtvaardigheid en gelijke rechten.
Voor meer achtergrondinformatie over dit statement, de volledige context en veelgestelde vragen verwijzen wij je graag naar de website van Culturele Boycot Israël.