Aldo Rossi – Russian Box (1989)

In 1989 ontwierp de wereldberoemde Italiaanse architect Aldo Rossi de Russian Box. Een kopie van dit werk staat momenteel opgesteld in de voortuin van het Bonnefanten.

Russian Box

Deze toren is bedacht door Aldo Rossi (1931-1997 Milaan), die ook het museumgebouw van het Bonnefanten heeft ontworpen. Rossi ontwierp het in 1989 als kassa en kioskgebouw voor de manifestatie Architectuur en Verbeelding in Fort Asperen. Hij noemde het de Russian Box. De creatie heeft iets weg van de Russische Matroesjka poppetjes maar evenzeer van de uitschuifbare telescoop, allebei toepassingen van het principe van in elkaar opgaande vormen. De volumes kunnen van groot naar klein in elkaar geschoven worden. Zo ook de toren, die lijkt te bestaan uit verschillende dozen die op elkaar gestapeld zijn. Oorspronkelijk konden deze dozen na sluitingstijd als een telescoop met een hendel in en uit elkaar worden gedraaid! Helaas is dit tegenwoordig niet meer mogelijk, omdat het systeem in de loop der tijd verloren is gegaan. Nodig is het ook niet meer.

De architectuur van de toren verwijst naar de kleurrijke Russische gebouwen, die soms niet helemaal Russisch waren. Hij liet zich inspireren op het ontwerp van de Milanese architect Pietro Solari uit 1491 voor de torens en muren van het Kremlin. Een teken dus van ‘beeldvorming’ en internationale uitwisseling. Klassieke, stereotype architectuurvormen uit het verleden vormden een belangrijke inspiratiebron voor Rossi. Het ging hem vooral om het spelen met dezelfde vormen, die op verschillende plaatsen andere betekenissen krijgen. Voorbeeld daarvan is de telescoopvorm van de binnentoren van het Bonnefanten. De Russian Box is na de manifestatie in Asperen gebruikt als kaartjesverkoopstand voor een treinstation in Leeuwarden. Toen deze kapot was hebben leerlingen van het Fryslan College de toren nagemaakt. Die versie is in 2020 aan het Bonnefanten geschonken. Het museum heeft de Russian Box sindsdien diverse keren tentoongesteld in de provincie Limburg. Deze kleurrijke verschijning is nu voor het museum opgesteld als verwijzing naar de permanente tentoonstelling over Rossi, die vanaf 19 september open gaat in Bonnefanten.

Beelden door Peter Cox