Dossier - Thomas Hirschhorn
< Terug

Thomas Hirschhorn
1957, Bern - Parijs

Thomas Hirschhorn maakte in de loop van de jaren negentig naam met grootschalige en arbeidsintensieve collages van goedkoop wegwerpmateriaal zoals karton, tape, plastic en alufolie. Dit en ander verpakkingsmateriaal combineert hij met teksten, afbeeldingen uit kranten en tijdschriften en zelfgemaakte objecten zoals vliegtuigjes, horloges, goudstaven, slingers. Veel aandacht kregen zijn werken in de openbare ruimte waarmee Hirschhorn commentaar levert op een samenleving die door geld en macht wordt gedomineerd. Een goed voorbeeld van zulke werken zijn de vitrines en etalages, waarin hij economische symbolen (in alufolie nagemaakt mercedesteken) combineert met  ‘culturele waren’ zoals nagemaakte en uitvergrote boeken of Otto Freundlich sculpturen. Hirschhorn zoekt naar een positief engagement met de sociale en politieke realiteit. Door op straat en in winkelcentra provisorische kiosken, altaren en monumenten ter ere van uiteenlopende historische figuren te plaatsen manifesteert hij publiekelijk zijn bewondering voor diegenen die in de moderne samenleving nauwelijks nog een rol lijken te spelen: kunstenaars, schrijvers en filosofen.
‘Een kunstenaar moet een wild gebaar kunnen maken, moedig zijn’, aldus Hirschhorn. ‘Kunst biedt weerstand. Kunst is actief noch passief, kunst valt aan – door mijn artistieke werk zal ik worstelen met de werkelijkheid in al haar complexiteit, massaliteit en onbegrijpelijkheid’.
In ‘Pilatus Transformator’, een werk uit 1997 dat het museum in 1999 verwierf, blijkt Hirschhorns sterke politieke betrokkenheid met zijn geboorteland Zwitserland waar middels referenda een vorm van ‘directe democratie’ bestaat. Niettegenstaande goede wil en oprechte betrokkenheid, de menselijke moraliteit legt het aldus Hirschhorn maar al te vaak af tegen de noodzaak of verleiding van geld: naast bommen en tranen van bloed staan bakken vol goudstaven (van alufolie) terwijl Zwitserse uurwerken wereldtijden aangeven. Ja- en nee-schuddend hoofden op de video’s tonen de vertwijfeling van kiezers die niet per definitie een neutrale plaats innemen, of, in het tijdperk van spindoctors, geen gefundeerde keuze kúnnen maken.
Na ‘Anschool’, de spraakmakende overzichtstentoonstelling van Hirschhorn in 2005, verwierf het museum een tweede sleutelwerk: ‘Présentoir: Les Plaintifs, Les Bêtes, Les Politiques’ (1995). Op een met groene stof beklede bühne is temidden van opgestapelde en uitgestalde collages de kunstenaar zelf op video zichtbaar. In de rol van marktkoopman is hij hartstochtelijk bezig zijn ideaal aan de man te brengen, namelijk: de versmelting van maatschappelijk engagement met vorm.
Pilatus Transformator, 1997

Afbeeldingen
Collectie Bonnefantenmuseum
Pilatus Transformator, 1997
Présentoir: les plaintifs, les bêtes, les politiques, 1995