Extended Drawing

Sol LeWitt, Robert Mangold, Bruce Nauman & Richard Serra
18.09.2011 – 15.01.2012



Extended Drawing focust op een specifiek facet van het werk van de Amerikaanse kunstenaars Sol LeWitt, Robert Mangold, Bruce Nauman en Richard Serra. Getoond worden werken waarin lijn en tekening over hun oorspronkelijke grenzen worden getild.

De tentoonstelling brengt vier (Amerikaanse) kunstenaars samen die tot de protagonisten behoren van de beeldende kunst vanaf eind jaren zestig. Hoe beroemd hun werk ook moge zijn, zo onbekend zijn de aspecten die door hun 'tekeningen' worden aangevoerd. De intimiteit, die de tekening doorgaans uitstraalt, wordt zwaar op de proef gesteld in de ruimtelijke constellaties die deze kunstenaars ons voorschotelen. Toch blijven ze in alle opzichten tekeningen.

Extended Drawing staat voor de kunst die ontsnapt aan de beperkingen van alle klassieke waarden die de verschillende media kennen. De schilder- en beeldhouwkunst hebben reeds langer allerlei 'extended' verschijningsvormen te zien gegeven. Hieraan hebben ook deze vier kunstenaars grote bijdragen geleverd, maar dat de tekening hierbij betrokken werd, is vooralsnog minder aan de orde geweest.

De tentoonstelling zal de hele tweede verdieping beslaan. Zodoende krijgt elke kunstenaar volop de ruimte en kan er een veertigtal grote werken getoond worden.


Sol LeWitt's eerste wall drawing dateert uit 1968 en werd aangebracht in de galerie van Paula Cooper, New York. Het maken van een wall drawing was een plotselinge, radicale maar voor LeWitt logische stap van driedimensionaal naar tweedimensionaal. Opeens had hij een methode gevonden, waarbij de beperkingen van het formaat van papier en doek konden worden ontlopen, maar belangrijker was dat hij direct kon werken op de muur (of de vloer) zonder tussenkomst van een drager (doek of papier). Hiermee veranderde hij voor zichzelf de rol van tekenen als een bescheiden medium naar tekenen in grote formaten in architectonische ruimtes.

Op deze link zijn er foto's te bekijken van de werkzaamheden rondom het aanbrengen van de vier wall drawings van Sol LeWitt in Extended Drawing.

Robert Mangold hanteert in zijn werk steeds dezelfde strikte formule: het streven naar een evenwicht tussen vlak, kleur, lijn en vorm. De afwijkende vorm van het doek, de zogeheten shaped canvas, is kenmerkend voor Mangold. Toch beschouwt de kunstenaar zijn werken niet als objecten, maar wel degelijk als schilderijen, hoewel hij verklaart niet in schildertechnieken geïnteresseerd te zijn. Tekenen staat aan het begin van elk werk van Mangold; hij start met het maken van snelle schetsen, waarbij hij intuïtief de belangrijkste beslissingen neemt. De beste ideeën worden op grotere schaal uitgewerkt in grafiet en pastel op papier, waarna enkele versies op doek ontstaan. Op de shaped canvas brengt hij met potlood een grid aan, een structuur die hij gebruikt om de dikkere lijnen te trekken: ovalen, golven, krullen, cirkels.

Bruce Nauman liet al vroeg het schilderen achter zich en onderzocht rusteloos de mogelijkheden van sculptuur, performance, installaties, film, video, fotografie en neon voor zijn werk. Voor de neons maakt Bruce Nauman schetsen in potlood, houtskool en waterverf. Voor de figuren gebruikt hij de contour van zijn eigen lichaam en die van zijn vrouw. De dubbele contouren in verschillende kleuren geven aan waar neon gebruikt gaat worden en de gelaagde figuren hoe deze verschijnen als de neon aan en uit flitst. Voor de mannelijke figuren worden de primaire kleuren rood, geel en blauw gebruikt, terwijl de vrouwelijke figuren in zachtere kleuren als roze, groen en oranje zijn uitgevoerd. De timing van de sequenties is erg belangrijk en ligt volledig vast; deze wordt in een loop continu herhaald. Elk figuur heeft een individueel programma.

Richard Serra is vooral bekend om zijn grootschalige beelden in cortenstaal, die zodanig geconstrueerd zijn, dat de grenzen van de wetten van de zwaartekracht worden afgetast. Richard Serra's tekeningen zijn geen voorstudies van zijn sculpturen, maar zelfstandige kunstwerken. Hoewel hij al vanaf 1972 tekeningen maakt, kreeg hij zijn eerste solotentoonstelling pas in 1974 in de Leo Castelli Gallery in New York. Aanvankelijk werkte hij met houtskool maar vanaf 1973 stapt hij over op paintstick. Hij ontwikkelde een eigen procedé voor het maken van grote blokken paintstick (een mengsel van oliekrijt, teer, bijenwas en hars), die hem in staat stelde om grote oppervlakken in één beweging te bewerken. Door deze materialiteit ervaart men zijn tekeningen eerder als een object dan als een plat vlak, wat ze in werkelijkheid zijn.


Filmvertoning


Tijdens de opening van Extended Drawing op zondag 18 september zal een exclusieve 'work in progress' van de documentaire Sol LeWitt (première najaar 2011) van Chris Teerink over het werk en de ideeën van Sol LeWitt getoond worden. Het gekozen fragment bevat gesprekken van Lawrence Weiner en Flip Bool die een brief van LeWitt aan Enno Develing behandelt.

Publicatie

Extended Drawing wordt begeleid door een publicatie die in september verschijnt (375 x 265 mm, oplage 1500 exemplaren, 76 pagina's, 45 kleurafbeeldingen). Verkrijgbaar in de Museum Shop.


Pers preview

U bent u van harte welkom in het Bonnefantenmuseum voor een preview van de tentoonstelling. Op afspraak (pressoffice@bonnefanten.nl - T 043 329 01 10) ontvangen wij u graag voor een rondgang door de zalen van Extended Drawing (van dinsdag tot vrijdag, tussen 11.00 en 17.00 uur). Alexander van Grevenstein, directeur van het Bonnefantenmuseum en samensteller van de tentoonstelling, zal u rondleiden. 

Klara is de mediapartner van de tentoonstelling.

Download hier het persbericht als pdf.

Beeldmateriaal

lees de voorwaarden voordat u het beeldmateriaal download. Wij stellen het erg op prijs om een bewijsexemplaar van de publicatie te ontvangen!

	Sol LeWitt, Wall Drawing #1183, 2005 Foto Peter Cox
	Sol LeWitt wall drawing #366, 1982 Foto Peter Cox
	SOL LEWITT Wall drawing #901, 1999 Foto Peter Cox
	SOL LEWITT Wall drawing #836, 1998 Foto Peter Cox
	Robert Mangold Plane/Figure Series C (Double panel), Study 1, 1993 Acrylic and black pencil on canvas 142,2 x 213,3 cm Private collection Foto Peter Cox
	BRUCE NAUMAN Sex and Death (1985) Neon tubing on aluminum panel 182,9 x 243,8 x 29,2 cm Herbert Foundation © ©Bruce Nauman/Artists Society (ARS), New York.
	BRUCE NAUMAN Sex and Death (1985) Neon tubing on aluminum panel 182,9 x 243,8 x 29,2 cm Herbert Foundation © ©Bruce Nauman/Artists Society (ARS), New York.
	BRUCE NAUMAN Sex and Death (1985) Neon tubing on aluminum panel 182,9 x 243,8 x 29,2 cm Herbert Foundation © ©Bruce Nauman/Artists Society (ARS), New York.
	ROBERT MANGOLD Curved Plane/Figure XI, 1995 Acrylic and pencil on canvas 274,5 x 550 cm Contemporary Art Collection »La Caixa «, Spain © »La Caixa « Foundation Archives © ©Robert Mangold/Artists Society (ARS), New York.
	RICHARD SERRA Egyptian Horsemix i: Squared to the Floor, 1979 Paint stick on paper 329 x 396 cm Private collection, Belgium © ©Richard Serra/Artists Society (ARS), New York.
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Bruce Nauman, Beating with baseball bat, 1986 Foto Ernst van Loon
	Ricahrd Serra, Muddy waters, 1997
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon
	Foto Ernst van Loon